خمکاری:[ویرایش]

در انواع کارهای ورقکاری به موارد زیادی برخورد می کنیم که برای تأمین فرم مورد نظر، افزایش مقاومت در مقابل خمش، جلوگیری از آسیب به دست، ایجاد اتصال و غیره نیاز به خمکاری وجود دارد. وسایل و ماشین آلاتی که برای این منظور بکار می روند متنوع بوده و با هر کدام خم های معینی را می توان بوجود آورد.

دستگاه خم کن دستی[ویرایش]

این دستگاه برای خم های گوشه دار و آنهائی که دارای انحناء محدودی می باشند بکار می رود.

این دستگاه دارای پایه ای است که فک زیرین بر روی آن سوار شده است. فک روئی بکمک مکانیزم پیچ و مهره قابل حرکت بوده و بوسیله آن می توان ورق را بین دو فک محکم نمود. فک دیگری بنام فک خم کننده وجود دارد که حول محوری بصورت شعاعی قابل حرکت بوده و بوسیله آن می توان ورقی را که قبلاً بین فکهای روئی و زیرین محکم شده است خم نمود. برای خنثی کردن نیروی وزن فک خم کننده، معمولاً در انتهای محور آن وزنه ای قرار دارد که به آن وزنه تعادل می گویند. در لبه فکهای سه گانه مذکور معمولاً تیغه هایی از جنس فولاد نصب گردیده است که قابل تعویض بوده و با تعویض آنها می توان خمهای مختلفی را بوجود آورد.

ظرفیت خم کاری در دستگاه خم کن دستی : با این نوع ماشین خمکن می توان ورقهای آهنی و فولاد کم کربن را تا ضخامت ۳ میلیمتر , ورقهای آلومینیوم و آلیاژهای آن را تا ضخامت ۶ میلیمتر و همچنین ورقهای مس و برنج را تا ضخامت ۵ میلیمتر خمکاری کرد.

ماشین خم کن برقی[ویرایش]

خمکنهای برقی: ماشینهای خمکن برقی نسبت به ماشینهای خمکن ساده دستی دارای کار آیی خوب و مؤثرتری هستند و به طول یک تا ۶ متر ساخته می شوند.

اجزای ماشینهای خمکن برقی:

1) موتور الکتریکی و جعبه دنده معکوس کننده دور؛

2) فک بالای دستگاه و وابسته های آن که حرکت خود را از الکترو موتوری که در قسمت پایه سمت راست نصب شده است، می گیرد؛

3) صفحه گردان و وابسته های آن که نیروی خود را برای خمکاری از الکترو موتور می گیرد؛

4) تجهیزات تبدیل و انتقال نیرو؛ این تجهیزات تبدیل نیرو و انتقال آن را به قسمتهای متحرک ماشین امکانپذیر می سازد و معمولاً در پایه های دستگاهها جاسازی می شوند؛

5) جعبه فرمان مجهز به کلیدهای روشن و خاموش موتور و کلید فرمان توقف دقیق تیغه ها به هنگام خمکاری که روی دستگاه نصب شده است.

تذکر :از جمله دستگاه های دیگری که برای خم کردن ورق های فلزی مورد استفاده قرار می گیرند دستگاه های پرس خم هستند از جمله دستگاه های پرس خم مکانیکی و دستگاه های پرس خم هیدرولیکی

چرخ حلبی سازی[ویرایش]

به کمک این دستگاه می توان در دیواره ظروف تو خالی و یا لوله ها و همچنین سطح ورقها، فرمهائی به منظور افزایش مقاومت در مقابل خمش، ایجاد اتصال و جلوگیری از آسیب به دست ایجاد کرد. این ماشین دارای دو محور موازی می باشد که در پیشانی هر یک از انها می توان قالبهای مدوری را بسته و با هدایت ورق از بین آنها فرم لازم را در قطعه مورد نظر ایجاد نمود. لازم به ذکر است که با بستن تیغه های مدوری (مشابه قیچی گرد بر) می توان برشهای مستقیم را نیز با آنها انجام داد. حرکت گردشی این دستگاهها بوسیله دست و یا با استفاده از الکترو موتور تأمین می گردد. ولی در هر حال بایستی قالبها با سرعت مساوی و در جهت عکس یکدیگر حرکت نمایند؛ تا بتوانند ورق را به سمت جلو هدایت نمایند. کارهائی که با این دستگاه می توان انجام داد متنوع می باشند، که از مهمترین آنها می توان مفتول پیچ کردن، رخ انداختن، فرنگی پیچ کردن و لبه زدن (خم کردن لبه با عرض کم) را نام برد.

I- مفتول پیچ کردن: برای آنکه لبه ظروف به دست آسیب نزده و علاوه بر شکل ظاهری بهتر، دارای مقاومت بیشتری نیز در مقابل تغییر فرم باشند، لبه آنها را لوله کرده و چنانچه بخواهند مقاومت آنها را باز هم افزایش دهند، در داخل آن از مفتول نیز استفاده می کنند. این عمل را در اصطلاح ورقکاری و حلبی سازی مفتول پیچ کردن گویند.

II- رخ انداختن: ایجاد فرورفتگی قوس دار در دیواره ظروف و یا سطح ورقها را رخ انداختن نامیده و از ان بمنظور افزایش مقاومت در مقابل تغییر فرم و خمش، سود می برند. این عمل را می توان بکمک چرخ حلبی سازی و یا بوسیله سندان و چکش مخصوصی که به ابزارهای ورقکاری تعلق دارند نیز انجام داد.

III- لبه زدن: برای ایجاد مقاومت در لبه قطعات و یا اتصال آنها به یکدیگر، گاهی اوقات لبه ورق را به مقدار مورد لزوم خم می کنند. این عمل را لبه زدن نامیده و ممکن است که با استفاده از چرخ حلبی سازی و یا بوسیله دست و با کمک چکش و قالب های زیر سری انجام گیرد. لازم به تذکر است که برای این منظور ماشینهای خاصی بنام ماشینهای لبه زنی وجود دارند.

IV- فرنگی پیچ کردن: خمکاری لبه های ورق، داخل یکدیگر قرار دادن و کوبیدن آنها بمنظور اتصال را فرنگی پیچ کردن گویند. این عمل برای اتصال ورقهای فولادی تا ضخامت ۵/۱ میلیمتر مناسب می باشد. از این اتصال که بر حسب نوع و مورد استفاده برای انوع گوناگونی می باشد، برای اتصال گوشه کانالها، بدنه لوله ها، کف و بدنه ظروف (منبع نفت، سطل آب، قوطی کنسرو و غیره) و نظایر آنها استفاده می شود. برای ایجاد خم های مربوط به این نوع اتصال می توان از چرخ حلبی سازی در طی مراحل مختلف و همچنین از دستگاههای مخصوصی که بهمین منظور ساخته شده اند استفاده نمود.